предприятисемпе организацисен, учрежденисен ĕç коллективĕсем, пĕчĕк тата вăтам бизнес представителĕсем, районти пур ĕçчен те пĕрле çыхăнса ĕçлесе пынин кăтартăвĕ пулнине палăртрĕ. 

 

лалла тăсăлĕ. Çав тĕллевпе 168,3 млн тенкĕ уйăрма пăхнă. Проектсене хушса финанслама вырăнти бюджетран 12,1 млн тенкĕ уйăрмалла пулĕ. Кунсăр пуçне наци проекчĕсен шайĕнче республика бюд-

жетĕнче укçа-тенкĕ Ярапайкассинчи Культура çуртне тума тата Рыккакассинчи ял клубĕн проектне хатĕрлеме те пăхса хунă. 

Пĕтĕмĕшле вара кăçал наци проекчĕсене 

211,6 млн тенкĕлĕх пурнăçа кĕртмелле.

лăхĕ 8,4 процентпа е 30,4 млн тенкĕпе танлашать.

муниципалитет шутĕнче Муркаш районĕ «Собственность – СМАРТ» автоматизаци системине пурнăçа кĕртессипе пилотлă район пулса тăрать.

цент чакнă, апла пулин те ваккăн тавар сутасси 10 процент ÿснĕ, 1 млрд та 162 млн тенкĕпе танлашнă. 

Районта пĕчĕк тата вăтам предпринимательство субъекчĕсен аталанăвĕнче ÿсĕмлĕх палăрать. Кун пек субъектсен шучĕ районта 2020 çул вĕçленнĕ тĕле 

957-пе танлашнă. Иртнĕ çулхинчен ку вăл 263 нумайрах. Шел пулин те, пĕчĕк тата вăтам предпринимательство субъекчĕсенче вăй хуракансен шучĕ 5,1 процент чакнă, 3381 çынпа танлашнă. 1 субъекта иртнĕ çул 9,1 млн тенкĕлĕх, 6 субъекта 8,9 млн тенкĕлĕх патшалăх  пулăшăвĕпе тивĕçтернĕ.

Экономикăна аталантарма инвестицисем  хывма меллĕ условисем туса парасси хальхи вăхăтра пĕлтерĕшлĕ задача пулса тăрать. Пĕлтĕр инвестицисене пĕтĕмпе 871,7 млн  тенкĕлĕх явăçтарма май килнĕ. Ку вăл районта пурăнакан пĕр çын пуçне 27500 тенкĕпе танлашать. Иртнĕ çул хушма 16 ĕç вырăнĕ йĕркеленĕ. Кăçал 139,9 млн тенкĕ инвестицисем явăçтарса 19 проект пурнăçа кĕртме 

палăртнă. Çакă çĕнĕ 44 ĕç вырăнĕ йĕркелеме май памалла. Кунсăр пуçне районта 11 инвестици проектне пурнăçа кĕртессипе ĕçсем малалла пыраççĕ. Вĕсен пĕтĕмĕшле калăпăшĕ  743,6 млн тенкĕлĕх.

 

Ĕç укçин вăтам виçи районĕпе 13 процент ÿснĕ, уйăхне вăтамран 31371,2 тенкĕпе танлашнă. Апла пулин те ку виçе республикăн вăтам кăтартăвĕнчен 10 процента яхăн пĕчĕкрех.

 

Пурăнмалли çурт-йĕр 12,1 пин тăваткал метр хута янă. Ку вăл 2020 çул валли çирĕплетнĕ планран 2,4 пин тăваткал метр сахалрах. Çакă чи малтанах нумай хваттерлĕ çурт тăвакан организаци тупăнманнипе çыхăннă. 2021 çул планĕ 13,3 пин тăваткал метрпа танлашать.

 

Иртнĕ çул тĕрлĕ программăпа 33 çемье  хăйĕн пурăнмалли çурт-йĕр условине лайăхлатнă. «Ял ипотекипе» 25 çемье усă курнă. 2021 çулта çурт-йĕр условийĕсене лайăхлатма 37 çамрăк çемьене тата тепĕр ял специалистне субсиди уйăрса парса пулăшма пăхнă.

 

Йăлари çÿп-çапа пухса тирпейлессин çĕнĕ системи пурнăçа кĕнĕренпе Ивановкăри полигона 81 пин кубла метр çÿп-çап тиесе ăсатнă. Вăл тулса çитнĕпе пĕрех. Çавăнпа та полигонăн иккĕмĕш черетне тăвассин ыйтăвĕ çивĕч тăрать.

 

Пĕлтĕр 4 ял тăрăхĕнчи 5 шыв башнине тĕпрен юсама май килнĕ. Кăçал юсав ĕçĕсене туса ирттерме конкурса 13 объект тĕлĕшпе 

документсем тăратнă.

 

«Формирование комфортной городской среды» проектпа иртнĕ çул район центрĕнчи «Çĕнтерÿ паркĕ» обществăлла территорире 1-мĕш тапхăрпа хăтлăх ĕçĕсене 7 млн тенкĕлĕх туса ирттернĕ. Кăçал ку ĕçсене вĕçлемелле пулать. Çавна валли 4 млн тенкĕ-

не яхăн уйăрĕç. Кунпа пĕрлех Мăн Сĕнтĕрти  Çĕнтерÿ 40 çул тултарнин ячĕллĕ паркра та хăтлăх ĕçĕсем пуçланмалла.

 

Çул-йĕр фончĕ пĕлтĕр 108,2 млн тенкĕпе танлашнă. Вăл шутран 74,2 млн тенкĕне яхăн муниципалитет çулĕсене тытса тăма тата юсама уйăрнă. «Хăрушлăхсăр тата пахалăхлă автомобиль çулĕсем» наци проекчĕ шайĕнче 5,5 километр тăршшĕ 3 çул юсанă. Кăçал ку ĕçсем малалла тăсăлĕç.

 

Пуçарулăх бюджечĕн проекчĕсем анлăн пурнăçа кĕреççĕ. Пĕлтĕр кун пек проектсене  36 пурнăçа кĕртнĕ. Кăçал обществăлла инфраструктурăна аталантарассипе пурнăçа  кĕртме 28 проект хатĕрленĕ.

 

 

2020 çулта Нискасси тата Сосновка шкулĕсенче ачасене спортпа туслă пулма лайăхрах майсем туса пама май килнĕ, шкулсенчи спортзалсене юсама 3,7 млн тенкĕ уйăрнă. Иртнĕ çулах Калайкасси тата Çатракасси шкулĕсенче цифра тата гуманитари 

профилĕсен «Точка роста» центрĕсене уçнă. 

Муркашри «Солнышко» ача садĕнче капиталлă юсав ĕçĕсене 18,7 млн тенкĕлĕх туса ирттернĕ. «Вĕренÿ» наци проекчĕ шайĕнче Кашмаш шкулне тума пуçăннă.

 

Культура объекчĕсен пурлăхпа техника бази çирĕпленсе пырать, чылай çĕрте юсав ĕçĕсене туса ирттернĕ. Мăн Сĕнтĕрте вара «Культура» наци проекчĕпе тĕслĕх библиотека уçнă.

 

Районта демографи лару-тăрăвĕ ăнăçлах теме çук. Çынсен шучĕ чакса пырать. Çак вăхăта районта 31309 çын пурăнать. Вилекенсен шучĕ çуралакансенчен ытларах. Çитменнине çĕршыври санитарипе эпидемиологи лару-тăрăвĕ те витĕм кÿнĕ. Коронавируспа чирлисене районта 493 çынна тупса палăртнă. 450 çын сывалнă, пневмонипе 24 çын вил-

нĕ.

 

 

Ростислав Тимофеев хăрушă мурпа куçа-куçăн кĕрешекен медицина ĕçченĕсене вĕсен пархатарлă ĕçĕшĕн тав сăмахĕ каларĕ. Çавăн пекех вăл район аталанăвĕн ăнăçăвĕ Чăваш Республикин Пуçлăхĕ Олег Николаев, Чăваш Ен Правительстви тивĕçтерекен пулăшусăр пулманнине асăнчĕ. Пĕрле çыхăнса ĕçлесе пынишĕн пурне те тав турĕ, район ата-

ланăвĕпе çыхăннă тĕрлĕ ыйтăва татса парассипе район администрацийĕ кирек камшăн та уçă пулнине каларĕ.

 

Район аталанăвĕн иртнĕ çулхи кăтартăвĕсене тишкернĕ май, Чăваш Республикин экономика аталанăвĕн тата пурлăх хутшăнăвĕсен министрĕн пĕрремĕш çумĕ Надежда Столярова хăйĕн сăмахĕнче районта çывăх малашлăхра хута яма палăртакан объектсем пирки чарăнчĕ, ку тĕлĕшпе республика енчен пулăшу пулассине каларĕ, хальхи вăхăтра ре-

спублика правительстви çĕнĕ объектсен проектпа смета документацине туса хатĕрлессине те хăй çине илнине асăнчĕ. Кунпа пĕрлех Надежда Юрьевна бизнеса тивĕçтерекен пулăшу мелĕсем, çамрăксен проекчĕсем валли уйăракан грант пулăшăвĕ пирки каласа кăтартрĕ.

 

Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн  Председателĕн çумĕ Александр Федотов вара район юлашки çулсенче япăх мар аталаннине палăртрĕ, çынсене ĕçмелли пахалăхлă шывпа тивĕçтерес енĕпе тĕллевлĕрех ĕçлеме сĕнчĕ, малашне те ăнăçу сунчĕ.

 

Депутатсен район Пухăвĕн депутачĕ Николай Никитин район центрĕнче туса ирттермелли хăтлăх ĕçĕсем пирки сăмах хускатрĕ.

 

Район аталанăвне пысăк тÿпе хывнисене анлă ларура тĕрлĕ шайри награда парса чысларĕç, вĕренÿри тата общество пурнăçĕнчи чи хастар çамрăксене вара республика Пуçлăхĕн стипендине тивĕçнине çирĕплетекен свидетельствăсем пачĕç.

 

В. ШАПОШНИКОВ.